De Stichting Stadsherstel Enkhuizen is een particuliere restaurerende instelling, die zich binnen de
gemeente Enkhuizen inzet voor het behoud van de historische kwaliteit van de stad. De stichting is
(op 25 april 1978) opgericht door de NV Stadsherstel Enkhuizen.
Doelstelling
De statutaire doelstelling (artikel 2.1.) luidt als volgt
De stichting heeft tot doel:
a. De instandhouding van en verbetering van:
- van overheidswege beschermde monumenten binnen de gemeente Enkhuizen, doch hoofdzakelijk die welke zijn beschermd krachtens de Monumentenwet
- bestaand objecten die op zichzelf van historische waarde zijn dan wel bijdragen tot de historische karakteristiek en gelegen zijn in de historische kern van Enkhuizen binnen de wallen;
b. de verbetering van objecten gelegen binnen het onder 1.a.2. genoemde gebied ten gunste van de daar aanwezige historische karakteristiek.
Werkwijze
De in de statuten (artikel 2.2.) aanbevolen werkwijze luidt als volgt:
De stichting tracht haar doel te verwezenlijken door:
a. het aankopen, restaureren, verkopen en/of exploiteren van objecten als bedoeld in lid 1 van dit artikel;
b. het zoeken naar die bestemmingen voor deze objecten welke de beste waarborg bieden voor een langdurige instandhouding van het éénmaal gerestaureerde;
c. speciaal daar werkzaam te zijn waar woon- of bedrijfspanden dreigen verloren te gaan; en
d. het verrichten van alles wat met het bovenstaande verband houdt en dienstbaar is aan het doel der stichting.
Beleidsplan Stichting Stadsherstel Enkhuizen 2025–2035
1. Inleiding
Stichting Stadsherstel Enkhuizen zet zich sinds haar oprichting in voor het behoud en de versterking van het monumentale en cultuurhistorische erfgoed van de stad Enkhuizen. In de afgelopen decennia zijn zowel de vastgoedmarkt als het overheidsbeleid ingrijpend veranderd. Dit beleidsplan beschrijft hoe Stadsherstel in de periode 2025–2035 haar statutaire doelstelling op een actuele, realistische en uitvoerbare wijze invult.
2. Relatie tot de statutaire doelstelling
De in dit beleidsplan beschreven doelstelling, positie en werkwijze zijn gebaseerd op en in overeenstemming met de statutaire doelstelling van Stichting Stadsherstel Enkhuizen, zoals vastgelegd in de statuten van 19 februari 1987.
Dit beleidsplan vormt geen wijziging van die doelstelling, maar geeft een actuele en toekomstgerichte invulling aan de daarin opgenomen opdracht tot instandhouding en verbetering van monumentale en beeldbepalende panden en structuren in Enkhuizen.
3. Positionering
Stadsherstel Enkhuizen is een onafhankelijke, particuliere erfgoed stichting zonder winstoogmerk. De stichting opereert aanvullend op het gemeentelijk erfgoedbeleid en richt zich in het bijzonder op situaties waarin marktwerking, regelgeving of versnipperde verantwoordelijkheid onvoldoende waarborgen bieden voor duurzaam behoud.
Waar Stadsherstel in het verleden primair zelf restauraties uitvoerde, ligt in de beleidsperiode 2025–2035 het zwaartepunt op strategische ondersteuning, advisering, projectontwikkeling en samenwerking. Restauratie blijft een mogelijk instrument, maar niet langer het primaire beleidsdoel.
4. Doelstelling
De doelstelling van Stichting Stadsherstel Enkhuizen is:
het duurzaam behouden en versterken van monumentale en beeldbepalende panden en structuren in Enkhuizen, in het bijzonder daar waar deze door marktomstandigheden, functieverlies of complexiteit van regelgeving kwetsbaar zijn geworden.
In het verlengde hiervan richt de stichting zich ook op strategisch gelegen panden en locaties, al dan niet monumentaal, die als leitmotiv kunnen dienen voor stedenbouwkundige verbeteringen en wenselijke toekomstige maatschappelijke ontwikkelingen.
5. Kernactiviteiten
a. Kennis, advies en begeleiding
Stadsherstel ondersteunt monumenteneigenaren, initiatiefnemers en de gemeente bij onderhoud, restauratie, herbestemming en vergunningstrajecten, en fungeert als schakel tussen beleid en uitvoerbare praktijk.
b. Projectontwikkeling en initiatief
De stichting initieert en ontwikkelt projecten die bijdragen aan de beeldkwaliteit en samenhang van de historische stad. Voorbeeld hiervan is het project herstel en herinrichting van winkelpuien in de Westerstraat, waarin erfgoed, economisch gebruik en stadsbeeld worden verbonden.
c. Restauratie bij marktfalen
Restauratie blijft een reëel instrument in die gevallen waarin behoud anders niet tot stand komt. Stadsherstel treedt daarbij altijd samen met andere partijen op en zet haar vermogen waar nodig in als hefboom.
6. Samenwerking en rolverdeling
- De gemeente Enkhuizen stelt beleid vast en bewaakt het publieke kader.
- Vereniging Oud Enkhuizen vervult een signalerende, agenderende en bewakende rol.
- Stadsherstel Enkhuizen vertaalt erfgoedambities naar o.a. haalbare plannen, begeleiding en projecten.
7. Deskundigheid en kennisborging
De stichting acht het onwenselijk dat beslissingen over monumenten en beeldbepalende panden afhankelijk zijn van wisselende externe inzichten. In de beleidsperiode 2025–2035 streeft Stadsherstel naar structurele borging van bouwhistorische en architectonische kennis, intern dan wel via duurzame samenwerkingen.
8. Bijdrage aan gemeentelijk erfgoedbeleid
Stadsherstel draagt actief bij aan:
- ondersteuning van particuliere monumenteneigenaren;
- verbetering van beeldkwaliteit in de binnenstad;
- aanpak van leegstand;
- behoud van cultuurhistorische waarden bij ruimtelijke ontwikkelingen;
- inzet van expertise bij complexe dossiers.
9. Vermogen
Stadsherstel beschikt over eigen vermogen. Dit vermogen is een beleidsinstrument, bestemd voor planontwikkeling, cofinanciering, risicodragende fases en tijdelijke interventies..
Enkhuizen, 15 december 2025